ถ้าพูดถึงซีรีส์เกม Super Robot Wars หรือ SRW หลายคนอาจนึกถึงกันดั้ม นึกถึงมาซิงเกอร์ Z หรือเก็ตเตอร์โรโบก่อน แต่วันนี้เราจะมาพูดถึงเกมภาคหนึ่งที่กล้าทำในสิ่งที่ไม่มีใครคาดคิด นั่นคือ スーパーロボット大戦EX หรือ Super Robot Wars EX ที่วางจำหน่ายบน Super Famicom เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 1994 — ครบรอบ 32 ปีพอดีในปี 2026 นี้
เกมนี้ไม่ได้แค่ "ดี" ครับ มันเปลี่ยนรากฐานของซีรีส์ทั้งหมด
ทำไม EX ถึงพิเศษกว่า SRW ภาคก่อน ๆ
ย้อนกลับไปปี 1994 Super Famicom กำลังบูมสุดขีด Street Fighter II ยังดังระเบิด Final Fantasy VI เพิ่งออกมาหมาด ๆ และ SRW เองก็เพิ่งผ่าน 第3次スーパーロボット大戦 มาไม่นาน
EX ใช้ชื่อว่า "EX" แทนการนับ 第○次 เพราะมันถูกออกแบบมาเป็นงานนอกซีรีส์หลัก แต่ยังอยู่ในไทม์ไลน์เดียวกัน คือช่วงหลังจากเหตุการณ์ Inspector War จบลง
สิ่งที่ทำให้ EX แตกต่างจากทุกภาคที่ผ่านมา คือมันกล้าดัน ตัวละครออริจินัลของ Banpresto เองขึ้นมาเป็นพระเอก แทนที่จะให้ตัวละครดังจากอนิเมชันอย่าง อามุโระ ไรจิ หรือ โคจิ คาบุโตะ เป็นศูนย์กลาง
ตัวเลขพื้นฐานที่ควรรู้:
- วันวางจำหน่าย: 25 มีนาคม 1994
- แพลตฟอร์ม: Super Famicom
- ผู้พัฒนา: Winky Soft
- ผู้จัดจำหน่าย: Banpresto
- ราคา: 9,800 เยน
- ขนาด ROM: 12 Megabit
ประเด็นที่ 1 — จุดเริ่มต้นของลา-กีอัส อินซิเดนท์
เนื้อเรื่องเริ่มต้นหลังจากสงคราม Inspector War สิ้นสุดลง ทุกคนกำลังจะแยกย้ายกลับบ้าน แต่ก่อนที่จะได้ทำ พวกเขาทั้งหมด ทั้ง อามุโระ ไรจิ ทั้ง มาซิงเกอร์ Z ทั้งเก็ตเตอร์โรโบ ถูกดูดหายไปโดยไม่มีคำเตือน ไม่มีคำอธิบาย
ปลายทางคือ ลา-กีอัส โลกใต้พิภพที่อยู่ลึกลงไปใต้โลก
ลา-กีอัสไม่ใช่แค่ฉากแปลกใหม่ มันคือจักรวาลที่มีกฎของตัวเองทั้งหมด:
- ไม่มีแผนที่อวกาศ ไม่มีฉากอวกาศ EX เป็น SRW เกมแรกที่ทุกฉากเกิดใต้ดิน 100%
- มีอาณาจักร Langran ที่พัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงในรูปแบบ "Mashin" หรือหุ่นยนต์เวทมนตร์ที่ผูกพันกับผู้ขับขี่
- พลังงานที่ใช้ขับเคลื่อน Mashin คือ Prana พลังงานจิตวิญญาณ ไม่ใช่เชื้อเพลิงธรรมดา
- คนจากโลกบนถูกดูดลงมาผ่านพิธี Summoning ที่ใช้พลังงานมหาศาล
และในลา-กีอัสนั้น กำลังเกิดสงครามสามฝ่ายขึ้น ระหว่าง Shutedonias, อาณาจักร Langran และกองทัพ Kirkus นักรบที่ถูกดูดลงไปต้องตัดสินใจว่าจะเข้าข้างใคร หรือจะสู้เพื่อตัวเองอย่างเดียว
นี่คือจุดเริ่มต้นของเหตุการณ์ที่แฟน SRW เรียกว่า "ลา-กีอัส อินซิเดนท์"
ประเด็นที่ 2 — ISS System นวัตกรรมที่ล้ำเกินยุค
นี่คือหัวใจของ EX ครับ ระบบที่ชื่อว่า ISS หรือ Interactive Scenario System
ตั้งปี 1994 บน Super Famicom 12 Megabit — แต่เกมนี้มีระบบที่ให้การเลือกของผู้เล่นในเส้นทางหนึ่งส่งผลต่อเนื้อเรื่องในเส้นทางอื่นจริง ๆ
เกมแบ่งออกเป็น 3 บท ตามตัวละครนำ:
บทมาซากิ อันดะ — เส้นทางสำหรับผู้เล่นใหม่
มาซากิ อันดะ หนุ่มร้อนแรงจากโอซาก้าที่มีปัญหาเรื่องทิศทางเล็กน้อย (จริง ๆ นะครับ ในเรื่องเขาหลงทางตลอด จนต้องให้แมวสองตัวชื่อ Kuro กับ Shiro คอยนำทาง) เขาขับขี่ ไซบัสเตอร์ หุ่นยนต์ Mashin สีน้ำเงินที่ใช้พลัง Cyflash
บทนี้เปิดให้เล่นตั้งแต่ต้น ระดับความยากต่ำสุด เหมาะสำหรับผู้เล่นใหม่ และมีอามุโระ ไรจิ พร้อม Nu Gundam ตั้งแต่ฉากแรก
บทริวเนะ โซลดาร์ก — เส้นทางกลาง
ริวเนะ โซลดาร์ก ลูกสาวของ ดร. เวิร์มสมิธ วิศวกรผู้สร้าง Valsione เธอถูกดูดเข้าลา-กีอัสโดยตรง ทำให้มีมุมมองที่คล้ายกับผู้เล่นมากที่สุด
บทนี้ยากขึ้นนิดหน่อย ทีมเล็กกว่า แต่ถ้าใช้ ISS อย่างถูกต้อง สามารถรวมทีมกับมาซากิได้ และถ้า ISS จากบทชูส่งข้อมูลมา จะได้สู้กับ นีโอ กรานซอน ซึ่งเป็น Boss ที่แข็งแกร่งที่สุดในเกม
บทชู ชิราคาวะ — เส้นทางลับ สำหรับผู้เล่นขาแข็ง
ชู ชิราคาวะ คือปริศนาที่สุดในสามคน เขาเคยเป็นศัตรูหลักใน 第3次 และ "ตาย" ในฉากสุดท้าย แต่ EX เผยว่าเขาถูกฟื้นคืนชีพโดยเทพชั่วที่ชื่อ Vorkutas
บทนี้ปลดล็อกได้หลังจากเล่นบทมาซากิหรือบทริวเนะจบก่อน เนื้อเรื่องมืดและหนักที่สุดในสามบท ทีมน้อยมาก ดูแลยาก แต่มีความพิเศษคือถ้าใช้ทักษะ Persuade ให้ดี ศัตรูอย่าง Jerid Messa หรือ Burn Bannings สามารถเปลี่ยนมาเป็นพวกได้
ความสัมพันธ์ ISS ระหว่างบท
นี่คือส่วนที่ทำให้ EX แตกต่างจากเกม RPG ทั่วไปในยุคนั้น:
- บทชู + ISS → บทริวเนะ = ปลดล็อก นีโอ กรานซอน Boss ลับสุดดุ
- บทชู + ISS → บทมาซากิ = เนื้อเรื่องบางส่วนเปลี่ยนไปทั้งหมด
ปี 1994 ครับ Super Nintendo ยังไม่รู้จักคำว่า "New Game Plus" แบบนี้ด้วยซ้ำ
ประเด็นที่ 3 — ตัวละครสำคัญ
มาซากิ อันดะ
คาแรกเตอร์ที่ใคร ๆ ก็รัก หนุ่มร้อนแรง พูดตรง ๆ ไม่อ้อมค้อม แต่มีจิตใจดีและจงรักภักดีกับเพื่อนสูงมาก ความพิเศษของเขาคือความ "จริง" ในโลกที่เต็มไปด้วยตัวละครดราม่า มาซากิเป็นแค่มนุษย์ธรรมดาที่ทำในสิ่งที่ถูกต้อง หลังจาก EX เขากลายเป็นหนึ่งในตัวละครยอดนิยมของซีรีส์และได้เกมของตัวเองชื่อ Mashin Hero Cybuster บน SFC ปีเดียวกัน
ริวเนะ โซลดาร์ก
สาวเท่ที่ไม่ยอมใคร ริวเนะเป็นตัวละครที่ "เติบโต" มากที่สุดในซีรีส์ Old Series จากการที่เธอปรากฏตัวสั้น ๆ ใน 第3次 จนมาโตเต็มที่ใน EX นักวิจารณ์หลายคนมองว่าเส้นทางของเธอคือ Canon Story ที่แท้จริงของเหตุการณ์ในลา-กีอัส Valsione ที่เธอขับยังกลายเป็นสัญลักษณ์ของ Mecha สไตล์ Feminine ในซีรีส์ที่ดั้งเดิมมีแต่ Mecha แบบ Masculine
.png)
ชู ชิราคาวะ
ถ้าจะพูดถึงตัวละครที่ซับซ้อนที่สุดในสปาโรโบ Old Series ชูต้องอยู่ในลิสต์นั้นแน่นอน เขาฉลาดสุดขีด มีเป้าหมายของตัวเองที่ไม่ใช่แค่ "ชนะ" แต่คือ "เข้าใจความจริงของจักรวาล" กรานซอนของเขามีรูปแบบสูงสุดที่ชื่อว่า นีโอ กรานซอน ซึ่งในเกมแข็งแกร่งกว่าตัวละครอื่นในระดับที่ต่างกันอย่างเห็นได้ชัด
ประเด็นที่ 4 — สิ่งที่ EX ทิ้งไว้ในซีรีส์
32 ปีผ่านไป แต่รอยของ EX ยังอยู่ในซีรีส์จนถึงทุกวันนี้
ISS เป็นต้นแบบของ Multiple Route System ในภาคหลัง แนวคิดที่ว่าการเลือกของผู้เล่นในรอบหนึ่งส่งผลถึงรอบอื่นถูกพัฒนาต่อในซีรีส์ Alpha, SRW OG และภาคอื่น ๆ อีกหลายภาค
ลา-กีอัสและ Langran กลายเป็นรากฐานของ Mashin Hero Universe ที่ต่อมาพัฒนาเป็น Original Generation Series อย่างเต็มตัว โดยเฉพาะ SRW OG Dark Prison บน PSP ที่เล่าเรื่องของชูโดยตรง
มาซากิ อันดะ กลายเป็นหนึ่งในตัวละครขวัญใจของแฟนซีรีส์ ปรากฏตัวในซีรีส์หลักหลายภาคต่อมา
Valsione เป็นหนึ่งใน Mecha ที่ได้รับความนิยมสูงสุดในประวัติศาสตร์ซีรีส์ มีการออก Model Kit และ Figure อยู่ต่อเนื่องมาหลายสิบปี
ในปี 1999 เกม EX ถูก Remake บน PlayStation ในชุด スーパーロボット大戦コンプリートボックス และออกจำหน่ายแบบ Standalone เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2000 — นับเป็นสปาโรโบเกมแรกอย่างเป็นทางการของยุค 2000
เกร็ดความรู้ที่คุณอาจไม่รู้มาก่อน
.jpg)
Super Famicom Mouse Easter Egg ถ้าเสียบ Super Famicom Mouse ขณะเล่น EX จะมีตัวเลือกซ่อนอยู่ใน Options Menu ที่ให้คุณเล่นกับ Haro หุ่นกลมสีเขียวจากกันดั้ม ด้วยเมาส์ ไม่มีประโยชน์ในเกมเลย แต่คือ Easter Egg สุดน่ารักที่ทีมพัฒนาซ่อนเอาไว้
Bilbine กลายเป็นตำนาน ใน EX เวอร์ชัน SFC นั้น Bilbine จากอนิเมชัน Dunbine มีสถิติที่ดูจะสูงผิดปกติมากจนกลายเป็น Meme ในหมู่แฟนสปาโรโบรุ่นเก่า บางคนพูดติดปากว่าใน SFC EX นั้น Bilbine คือสิ่งมีชีวิตสูงสุด
มาซากิหลงทางในเรื่องจริง ๆ สิ่งที่หลายคนคิดว่าเป็นแค่ Joke ของตัวละครนั้นเป็นข้อเท็จจริงในโลก Lore ครับ มาซากิแย่เรื่องทิศทางมากจนแมวสองตัว Kuro และ Shiro ต้องทำหน้าที่เป็น GPS ให้เขา และตัวละครอื่นในเรื่องก็พูดถึงเรื่องนี้อยู่หลายครั้ง
ราคา Cartridge มือสองในปัจจุบัน ตลับ SFC ของแท้หาซื้อได้จากตลาดมือสองญี่ปุ่นในราคาตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพันเยน ขึ้นอยู่กับสภาพ ส่วน PS1 Version ใน Complete Box ยังหาซื้อได้ไม่ยากนักครับ
จุดเด่นของ Gameplay ที่ทำให้ EX ยังน่าเล่นในวันนี้
นีโอ กรานซอน Boss ลับสุดดุที่สุดในเกม
ถ้าคุณผ่านบทชูให้ครบ แล้วนำข้อมูล ISS ไปใช้ในบทริวเนะอย่างถูกต้อง คุณจะได้เผชิญกับ นีโอ กรานซอน รูปแบบสูงสุดของกรานซอนที่ปลดปล่อยพลังเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ ยากมาก แต่ถ้าชนะได้ นั่นคือหนึ่งในความสำเร็จที่น่าภาคภูมิใจที่สุดของเกมนี้
ระบบ Upgrade อาวุธรายชิ้น
EX เป็นเกมแรกในซีรีส์ที่ให้คุณ Upgrade อาวุธแต่ละชิ้นแยกกัน แทนที่จะ Upgrade ทั้งตัวหน่วยทีเดียว ทำให้การวางแผนทรัพยากรมีความลึกมากกว่าที่คิด
Double Action เมื่อ Instinct ถึง 130
ถ้า Pilot มีค่า Instinct สูงถึง 130 ขึ้นไป สามารถ Action ได้สองครั้งต่อเทิร์น ระบบนี้ทำให้การลงทุนฝึก Pilot ที่ชอบมีคุณค่าและผลตอบแทนจริง ๆ
เริ่มเกมแข็งตั้งแต่ต้น
ต่างจาก SRW หลายภาคที่ต้องค่อย ๆ Grind Level EX ออกแบบให้ทุกหน่วยแข็งพอใช้ได้ตั้งแต่เจอครั้งแรก ทำให้เกมไหลลื่นและสนุกตั้งแต่ฉากเปิด
Tutorial บรรยายโดยตัวละครในเรื่อง
Training Mode ถูกบรรยายโดย มาซากิ เอง ทำให้แม้แต่ช่วง Tutorial ยังมีชีวิตชีวาและเป็นส่วนหนึ่งของโลกในเรื่อง
สรุป — ทำไมต้องรู้จัก EX ในปี 2026
Super Robot Wars EX อาจเป็นเกมอายุ 32 ปีที่ภาพดูเก่าสำหรับคนรุ่นใหม่ แต่สิ่งที่มันทำในปี 1994 นั้นล้ำหน้ากว่าเกม RPG ส่วนใหญ่ในยุคนั้นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็น ISS System ที่เชื่อมสามเส้นทางเข้าด้วยกัน โลกลา-กีอัสที่สร้างขึ้นมาอย่างละเอียดและสมจริง หรือตัวละครอย่างมาซากิ ริวเนะ และชู ที่ยังคงน่าจดจำในหมู่แฟนซีรีส์จนถึงทุกวันนี้
ถ้าคุณอยากเข้าใจว่า SRW Original Generation มาจากไหน ถ้าอยากรู้ว่าทำไมลา-กีอัสถึงมีความสำคัญในซีรีส์ หรือแค่อยากสัมผัสเกม TRPG ที่ออกแบบมาอย่างชาญฉลาดในยุคที่ยังไม่มีใครทำแบบนี้ EX คือคำตอบครับ
32 ปีผ่านไป แต่ไซบัสเตอร์, กรานซอน และ Valsione ยังคงสวยงามและน่าเคารพในแบบของตัวเองเสมอ
แหล่งอ้างอิง
Super Robot Wars Wiki (ภาษาญี่ปุ่น) — srw.wiki.cre.jp Super Robot Wars Fandom Wiki — superrobotwars.fandom.com/wiki/Super_Robot_Wars_EX Pixiv Encyclopedia — dic.pixiv.net/a/スーパーロボット大戦EX Superfamicom.org — ข้อมูล ROM และ Technical Specifications retro-gamer.info — บทความรีวิวและวิเคราะห์ SFC/PS1 Version
